صفحه اصلی | اخبار | مجلات | محصولات ارغنون | دانلود | مقالات | اشتراک | فهرست فروشگاه ها
ماهنامه تخصصی موسیقی
تحلیلی، گزارشی، خبری
 
 
 
ماهنامه گزارش موسیقی - دوره سیزدهم، شماره 22 و 23
ادبیات موسیقی گردآوری: سروش ریاضی
متدهای آموزش موسیقی
متد دالکروز
متد کدای
متد ارف
متد سوزوکی
پیتر و گرگ؛ داستان موسیقایی
تحلیل قطعه جای آهو
برگشت به صفحه قبل
متدهای آموزش موسیقی
مقدمه ای بر آموزش موسیقی
سروش ریاضی
تحصیل موسیقی شاخه ای از آموزش است که وابسته به تدریس و یادگیری موسیقی می باشد. این مقوله صرفاً ورای تدریس نُت و آهنگ است. آموزش موسیقی به دنبال پرورش افراد بوده و بر دایره ی عاطفی شخص که درک و حساسیت موسیقی را شامل می شود تأثیر می گذارد و کمک می کند تا مهارت های حرکتی را به دانش آموزانی که آلت موسیقی می نوازند پرورش دهد و رشد شناختی را که به واسطه تشخیص و تفسیر نُت نویسی بدست می آید ارتقاء می دهد. در سال های ابتدایی دبیرستان و امثال آن موسیقی معمولاً تا جایی ادامه پیدا می کند که مورد نیاز برنامه درسی باشد. در مدارس ابتدایی دانش آموزان می آموزند که سازی را مثل کیبورد و فلوت رکوردر بنوازند و یا در گروه کُر بخوانند و عناصر موسیقایی صدا، تاریخچه ی موسیقی را بیاموزند و با اینکه آموزش موسیقی در خیلی از کشورها بطور سنتی بر موسیقی کلاسیک غربی تاکید می کند در دهه های اخیر مربیان موسیقی تمایل دارند تاریخچه موسیقی غرب را نیز بیاموزند تا یک تجربه موسیقی شفاف ارائه دهند و درک موسیقی بین الملل و چند ملیتی را تدریس کنند. در مدارس ابتدایی و متوسطه دانش آموزان ممکن است فرصت اجرای دسته جمعی مثل گروه کُر، ارکستر یا گروه مدرسه ای مثل کنسرت گروه مارش یا گروه جَز را در اختیار داشته باشند. علاوه براین بیشتر دانشگاه های آمریکای شمالی و اروپای برنامه هایی دارند که آن دانشجویان رشته های مختلف می توانند در گردهمایی هایی مثل گروه کُر، کنسرت و یا مارش شرکت کنند. در بعضی مدارس متوسطه کلاس های موسیقی فوق العاده ارائه می شود. در سطوح دانشگاهی دانشجویان، بیشتر فنون و برنامه ها ممکن است گواهی نامه های آکادمیک نیز دریافت کنند که گواهی شرکت در دوره های موسیقی می باشند و نمونه مختصری در سوابق موسیقی شان می شود و یا در یک دوره درک و دریافت موسیقی که به شنیدن موسیقی و یادگیری روش های متفاوت موسیقی می پردازد شرکت می کنند. بسیاری از دانشگاه ها برنامه ای ارائه می کنند که در رشته تحصیلی موسیقی برای دانشجویانشان این امکان را فراهم آورد که مدرکی از دوره ابتدایی و ثانویه با هم دریافت کنند علاوه بر این کلاس های مبتدی موسیقی نیز ارائه می گردد. مدرک های پیشرفته می توانند به استخدام های دانشگاهی منتهی شوند. این مدارک همراه تکمیل کلاس های تنوع تکنیکی، تعالیم خصوصی، اجراهای دسته جمعی بزرگ در در آخر مشاهده کار مدرسان می باشند. گروه آموزش موسیقی در دانشگاه های آمریکای شمالی و اروپا از تحقیقات میان رشته ای در چنین عرصه هایی حمایت می کند که این رشته ها عبارتند از: روانشناسی موسیقی –تاریخ نویسی موسیقی، فرهنگ موسیقی شناسی، جامعه شناسی و فلسفه شناسی موسیقی مطالعه هنر موسیقی غربی بطور فزاینده در خارج از آمریکای شمالی و اروپا رایج می باشد و همچنین در کشورهای آسیایی مثل کُره جنوبی، ژاپن و چین دانشگاهها وکالج های غربی در این حال برنامه های درسی خود را اضافه می کنند تا موسیقی کشورهای غیرغربی را نیز در برنامه خود قرار دهند مثل موسیقی آفریقا یا جزیره بالی (اندونزی)، موسیقی گاملان به اندازه موسیقی راک. آموزش موسیقی در دوره های طولانی و مجزا و زمینه های اجتماعی واقع می شود. نوازنده های غیرحرفه ای و حرفه ای هردو در دروس موسیقی را می گذرانند و یا در دوره های خصوصی کوتاه با یک معلم خصوصی کار می کنند. نوازنده های غیرحرفه ای درس ها را می گذرانند تا علوم پایه . اولیه را یاد بگیند تا به تکنیک سطح متوسط موسیقی برسند.
ادامه مطلب در مجله بخوانید...
بالا
دالکروز
Emile Jaques Dalcroze - امیل دالکروز اهمیت حرکت در آموزش موسیقی به کودک
گردآوری و تالیف: اکرم ابویی
مقدمه: مفهوم حرکت در مجموعه فعالیت‌های بنیادین موسیقی به منزله یکی از فرآیندهای روانی- حرکتی است که کودک از طریق آن‌ها به درک موسیقایی می‌رسد. «در آموزش موسیقی حرکات جسمی و موزون اگرچه از عناصر پایه موسیقایی نیستند، اما می‌توانند از بخش‌های زیربنایی و ذاتی آموزش باشند1». به عبارتی موسیقی و حرکت جایی به هم پیوند می‌خورند که ما با حرکات بدنی خاص شروع به نواختن ساز می‌کنیم. با انجام حرکات بدنی همراه موسیقی می‌توان عضلات درشت، ظریف و در نهایت کُنش مطلوب آن‌ها را سازمان دهی کرد. از طرفی عدم هماهنگی منجر به افزایش ضعف جسمانی در فرد می‌گردد که خود باعث اختلال در اجرا می‌شود. آنچه که مربیان موسیقی کودک را در روند آموزش درگیر می‌کند، استفاده کردن و گاهی استفاده نکردن(!) از حرکت در مقوله آموزش است. حرکت و موسیقی می‌توانند و( باید) در هم تنیده شوند، چرا که باعث رشد آموزش کیفی موسیقی می‌شود. به عبارتی می‌توانیم حضور حرکت در آموزش موسیقی به کودک را امری تفکیک ناپذیر در نظر بگیریم. چرا که آنچه می‌آموزیم با استفاده از بدن و حرکت معنا می‌یابد . وقتی کودک برای اولین بار، دست گرفتن سازی را تجربه می‌کند، هماهنگی در حرکت و عضلات که از پیش آموخته است، به کُنش ریتمیک او می‌انجامد. «تحقیقات انجمن سلامت آمریکا روی کودکان 3 تا 6 سال، به نوعی بر اهمیت موضوع حرکت تاکید کرده است. زیرا که نشستن بر روی صندلی بیشتر از 20 دقیقه بدون تحرک، باعث ضعف تنفسی، ضعف اعصاب پشت و ستون فقرات، خستگی عمومی بدن، پایین آمدن سطح هوشیاری حسی و کاهش میزان یادگیری می‌شود2» طبق آخرین تحقیقات نشستن و فشار روی دیسک‌های ستون فقرات که یکی از عوامل تمرکززدا است، باعث مشکلات انضباطی بیشتر می‌شود، چرا که با تنظیم «سروتنین3» در حین آموزش موسیقی با تحرک و فعالیت، به تعادل روانی و تثبیت خلق و خوی در آنان می‌انجامد. تحرک در کلاس موسیقی به ویژه در سنین 3 تا 6 سال باعث افزایش اعتماد به نفس4 و خودباوری می‌شود. و نیز کودکانی که در حین آموزش موسیقی، حرکات غلتیدن، چرخیدن و پشتک زدن را تجربه می‌کنند، قدرت شنوایی شان افزایش می‌یابد. در راستای اهمیت مقوله حرکت در تاریخ آموزش موسیقی به کودک (و بزرگسال)، روش "یوریتمیک دالکروز" در دهه 60 میلادی اولین روشی است که به طور بنیادین موضوع حرکت در آموزش موسیقی را مورد توجه قرار می‌دهد. نگارنده در این مقاله به معرفی روش دالکروز و فعالیت‌های حرکتی – موسیقایی آن در آموزش مفاهیم بنیادی موسیقی می‌پردازد.

ادامه مطلب در مجله بخوانید...
بالا
زولتان کدای
zoltan-kodaly - زولتان کدای متد کدای
ترجمه: نجمه سقایی
متُد کُدای، یک روش آموزش موسیقی می‌باشد که در اواسط قرن بیستم در مجارستان بوجود آمد. با اینکه این روش از اسم آهنگ‌ساز و آموزگار مجارستانی زولتان کُدای1 (1967-1882) گرفته شده است، اما این روش بوسیله خودش ایجاد نشد. فلسفه‌های وی در مورد آموزش برای القاء روش بکار گرفته شده، بعدها طی چندین سال توسط همکارانش گسترش یافت. کُدای بدین خاطر به آموزش موسیقی کودکان علاقه‌مند شد، که او در سال 1952، وقتی خواندن آوازهای برخی از دانش‌آموزان را شنید که در مدرسه یاد گرفته بودند، از کیفیت ترانه‌ها وحشت‌زده شد، و احساس کرد باید کاری انجام دهد که باعث پیشرفت سیستم آموزش موسیقی در مجارستان شود. او یک سری مقالات بحث برانگیز و جنجالی نوشت تا آگاهی مردم را نسبت به این موضوع بالا ببرد. در نوشته‌هایش از کیفیت پائین موسیقی در مدارس و تعلیم موسیقی آن هم فقط در مقاطع متوسط انتقاد کرد. کُدای اصرار داشت که نظام آموزش موسیقی احتیاج به مربیان بهتر و برنامه‌ریزی بهتر و زمان بیشتری مختصِ موسیقی دارد. در سال 1935، همراه همکارش «ژِنو آدام2» یک پروژه طولانی مدت را شروع کرد که به بازبینی تدریس موسیقی در مدارس ابتدایی و راهنمایی پرداخت. وی با ابداع برنامه‌های آموزشی مؤثر و روش‌های جدید تدریس‌ که شامل قطعات موسیقی جدید برای کودکان می‌شد آن پروژه را رهبری می‌کرد. محصول کار وی در قالب انتشار چندین کتاب شاخص بود که تأثیر عمیقی بر آموزش موسیقی در داخل و خارج کشورش گذاشت. تلاش‌های کُدای سرانجام در سال 1945، وقتی دولت جدید مجارستان شروع به اجرای نظریات وی در مدارس عمومی کرد، به ثمر نشست. کنترل سوسیالیستی نظام آموزشی به تأسیس روش کُدای در سراسر کشور کمک کرد. اولین مدرسه ابتدایی موسیقی که در آن روزانه موسیقی تدریس می‌شد، در سال 1950 افتتاح گشت. مدرسه در حدی موفق بود که بالغ بر صد مدرسه موسیقی ظرف یک دهه‌ی بعد افتتاح شد. بعد از حدود پانزده سال، تقریباً پنجاه درصد مدرسه‌ها در مجارستان مدارس موسیقی بودند. موفقیت کُدای به تدریج فراتر از مرزهای مجارستان رفت. روش کُدای در ابتدا به دانش‌آموزان بین المللی معرفی گردید. یک انجمن دیگر در بوداپست در سال 1964 به شرکت‌کنندگان اجازه داد که کار دسته اول کُدای را ببینند که باعث ایجاد موج شوق و اشتیاق شد. مدرسان موسیقی از سرتاسر دنیا به مجارستان سفر می‌کنند تا مدرسه موسیقی کُدای را ببینند. اختصاص روش کُدای در نشست دیگری که در اُکلند کالیفرنیا در سال 1972 برگزار شد، به دائر شدن انجمن بین المللی کُدای انجامید. امروزه متُد کُدای بعنوان روش‌های پایه در سراسر دنیا استفاده می‌شوند.

ادامه مطلب در مجله بخوانید...
بالا
کارل ارف
carl Orff - کارل ارف متد ارف
ترجمه: نجمه سقایی
متُد اُرف یا به عبارت ساده‌تر اُرف یکی از چندین رویکردهای رُشد، شامل متُد کُدای و متُد سوزوکی مورد استفاده در آموزش موسیقی به دانش‌آموزان است. اُرف با ترکیب موسیقی، حرکت، نمایش و گفتار در قالب درس‌هایی شبیه به دنیای بازی کودکان انجام می شود. متُد اُرف توسط کارل اُرف1 (1985-1982)آهنگ‌ساز آلمانی و همکارش «گونیلد کیتمان2» در دهه بیست توسعه یافت. کارل اُرف تا پایان عمرش تلاش کرد تا دستاورد متُد آموزشی خود را به تمامی کسانی که علاقه مند بودند اشاعه دهد. از اُرف در حال حاضر در سراسر دنیا برای آموزش به دانش‌آموزان در یک محیط طبیعی و آسوده استفاده می‌شود. اصطلاح آلمانی متُد اُرف، «اُرف شولوِرک3» بوده که به معنای تحصیل و یا ترجمه تحت الفظی تکلیف مدرسه‌ای است.

ادامه مطلب در مجله بخوانید...
بالا
سوزوکی
carl Orff - کارل ارف متد سوزوکی از زبان خودش
گیتی خسروی
مقدمه: شینی چی سوزوکی (Shinichi Suzuki)، مدرس ویلن که شهرت جهانی دارد، در شهر ناگویای ژاپن متولد شد. پدرش معروفترین کارگاه ویلن سازی را داشت. ابتدا نزد پدرش شاغل بود؛ نواختن را هفده سالگی شروع و تحصیل خود را در توکیو به انتها رساند و بعد عازم برلین شد، جایی که هشت سال تمام شاگردی کارل کلينگلر (Karl Klinglers) را کرد، به علاوه در این شهر توانست با نامدارترین هنرمندان و پژوهشگران آشنا شود، از جمله آلبرت انیشتن. در سال 1928 با همسرش والتراوت (Waltraut) به ژاپن برگشت. سوزوکی با سه برادرش کوارتت سوزوکی را تشکیل داد و به اجرای کنسرت می‌‌پرداخت و تدریس می‌کرد. در این زمان او به راز تدریس به کودکان خردسال، دست یافت که باعث تشکیل انستیتوی تعلیم و تربیتی شد که شهرت جهانی دارد. نوشته‌هایی را که در پیش رو داریم، حاصل زندگی توانمند و پربار او است. این نوشته پرنشیب و فلسفه متد تعلیم و تربیت سوزوکی را تفسیر می‌کند. متد سوزوکی آنچنان تاثیر عمی‌قی بر پروفسور کیلفورد کوک (Pro.Clifford Cook ) گذاشت که باعث راه پیدا کردن او به کنسرواتوار Oberlin-College-Konservatorium شد.

ادامه مطلب در مجله بخوانید...
بالا
تحلیل
Peter & Wolf - پیتر و گرگ پیتر و گرگ
سحر شهاب
داستان پیتر و گرگ چگونه به وجود آمد
سرگئی پروکوفیف (1953-1891) در دهکده سونتسووکا1 اوکراین متولد شد. او با نبوغی مشابه موتزارت آهنگ‌ساز نابغه اتریشی، در سن 5 سالگی قطعاتی برای پیانو و در سن نه سالگی نیز اولین اپرای خود را نوشت. اولین معلم او، مادرش بود که پیانیستی ماهر و با استعداد به شمار می آمد. پروکوفیف در سالهای 1904 تا 1914 در کنسرواتوار سنت‌پترزبورگ به تحصیل پرداخت و هنگام فارغ التحصیلی، جایزه آنتون روبینشتاین آهنگ‌ساز و پیانیست روس و بنیان گزار کنسرواتوار سنت‌پترزبورگ، را به عنوان بهترین نوازنده پیانو در میان دانش جویان، دریافت کرد. او سال‌ها در لندن و پاریس به سر برد و پنج تور در ایالات متحده آمریکا برگزار نمود. در سال 1936، پروکوفیف به اتحاد شوروی بازگشت و در آنجا ساکن شد. «پیتر و گرک» یکی از اولین آثار وی پس از بازگشت به روسیه بود که آن را در آوریل همان سال و در طول دو هفته برای تئاتر کودکان در مسکو، نوشت. پروکوفیف داستان و بخش راوی پیتر و گرگ را هم با یادآوری خاطراتی از کودکی خود، تالیف کرد. او این داستان را به این شکل به موسیقی تبدیل کرد که در ابتدا، راوی شنونده کوچک داستان را با معرفی سازی که نماد هر شخصیت است، با سازها و ارکستر آشنا می‌کند: سازهای زهی نماینده پیتر هستند، پرنده با فلوت و الی آخر.
پیتر و گرگ، بلافاصله به موفقیت بی نظیری دست یافت و کودکان و بزرگسالان سراسر جهان، از این موسیقی به عنوان یکی از محبوب ترین انتخاب‌های خود نام می‌برند. موسیقی آنقدر که برای بزرگسالان هم جذاب باشد، ماهرانه و پیچیده است و با شنیدن مکرر، تازگی خود را از دست نمی‌دهد. پند اخلاقی داستان هم بسیار جذاب و نامتعارف است: «هیچ کس نمی‌تواند بدون خطر کردن به قهرمان تبدیل شود».
خلاصه داستان
«خلاصه داستان به شکلی نوشته شده است که تجسم توالی سازها و بخش‌هایی که توسط ارکستر نواخته می‌شود، ساده‌تر باشد.» یکی از روزها پیتر، پسربچه ای که همراه با پدربزرگش در دهکده ای زندگی می‌کند، در حال بازی، دروازه باغ را باز می‌گذارد، اردک از این فرصت استفاده می‌کند و برای شنا در برکه از باغ خارج می‌شود. او با پرنده کوچکی به مشاجره می‌پردازد و در این حین گربه ای در کمین پرنده کوچک آماده شکار او می‌شود. پیتر با هشدار خود پرنده را آگاه می‌کند و او به بالای درخت پرواز می‌کند. پدربزرگ اخموی پیتر، او را به داخل باغ می‌برد و از ترس گرگ، در باغ را قفل می‌کند. اندکی بعد گرگی از جنگل خارج می‌شود، گربه به بالای درخت می‌رود اما اردک که از برکه خارج شده، طعمه گرگ می‌شود. پیتر طنابی پیدا می‌کند، از دیوار باغ بالا رفته و از آنجا روی درختی می‌رود. او از پرنده کوچک می‌خواهد که با پرواز در اطراف سر گرگ، توجه او را به خود جلب کند تا پیتر بتواند دم گرگ را در کمند طناب بیاندازد. در این بین شکارچیان از جنگل خارج می‌شوند و به سمت گرگ شلیک می‌کنند اما پیتر آنها را متوقف می‌کند و همه با هم گرگ را به سمت باغ وحش می‌برند. در نهایت صدای ضعیف اردک از درون شکم گرگ شنیده می‌شود زیرا گرگ او را زنده بلعیده است.

ادامه مطلب در مجله بخوانید...
بالا
تحلیل
samin Baghchehban - ثمین باغچه بان ملودی تکرار شونده؛ تحلیل قطعه جای آهو اثر ثمین باغچه بان
ماهور احمدی
این اثر در سال 1357 با ارکستر «رادیو وین» به رهبری «کریستین داووید» ضبط شد. برای هر قطعه، «پرویز کلانتری» نقاشی‌هایی متناسب کشید. رنگین کمون، اثریست برای ارکستر سمفونیک، کُر و دو خواننده سوپرانو و متسوسوپرانو. آواز‌های این اثر را دو خواننده‌ی متسوسوپرانو خانم اِولین باغچه‌بان همسر ثمین باغچه‌بان و خوانند سوپرانو خانم «منصوره قیصری» همسر کریستین داووید که هر دو از خوانندگان تحصیل کرده‌ی اپرا در ایران محسوب می‌شوند اجرا شد. ملودی‌های این اثر همگی ملودی هایی بسیار کوتاه و چند خطی است که با اشعار مختلف در شکل گیری اثر تکرار می‌شود. یکی از شاخصه‌های موسیقی کودک تکرار ملودی است. معمولاً تکرار ملودی یا تکرار در موسیقی می‌تواند کسالت و خستگی در پی داشته باشد اما در این اثر به دلیل سازبندی و ارکستراسیون استاندارد، خسته‌کننده به نظر نمی‌آید. در واقع ملودی‌ها ثابت است و آنچه که تغییر می‌کند شعر، هارمونی و سازبندی است. اما در جاهایی سازبندی‌ها هم تغییر نمی‌کند و آن چه که رنگ صدا را تغییر می‌هد تغییر آکورد‌ها و شعر است. اهمیت نقش ارکستراسیون در این جا پیدا ست. بدین شکل، تسلط باغچه‌بان برای ارکستراسیون این ملودی‌ها و فضاهای تکرار شوند شاخص است. ثمین باغچه‌بان سال‌ها به همراه حسین ناصحی و فریدون ناصری موسیقی محلی ایران را از نواحی مختلف جمع آوری و ضبط می‌کردند. از آن جا که آهنگ ساز محبوب او «بلا بارتوک» ( موسیقی دان مجار) بود، به طور کلی در کارهایش از او بسیار الهام گرفته و به نظر می‌رسد در این کار هم از بارتوک تاثیر گرفته است. شاید بتوان چگونگی این تاثیرپذیری را به این شکل توصیف کرد: بارتوک با الهام از موسیقی محلی مجارستان آثار ماندگاری را خلق کرد و باغچه‌بان با تاثیرپذیری از او و الهام از موسیقی محلی ایران ملودی‌های این آلبوم را نوشت. تاثیرگذاری و کوتاه بودن ملودی که هر دو از نشانه‌های اصلی موسیقی محلی است از موفقیت کار او خبر می‌دهد.

ادامه مطلب در مجله بخوانید...
بالا
محل تبلیغ شما
کیمیای هنر
کیمیای هنر
کیبورد کورگ
   
 
درباره ما تماس با ما
 
  تمامی حقوق برای موسسه فرهنگی هنری ارغنون محفوظ می باشد و هرگونه برداشت مطلب با ذکر موخذ بلامانع می باشد.